ΠΑΤΗΣΤΕ ΤΟΝ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΓΙΑ ΝΑ ΜΕΤΑΦΕΡΘΕΙΤΕ ΣΤΗΝ ΝΕΑ ΙΣΤΙΟΣΕΛΙΔΑ...''ΚΡΗΤΩΝ ΠΑΝΘΕΟΝ''.https://krisellines.blogspot.com/

ΛΟΥΚΑΡΗΣ Κύριλλος

Ο Κύριλλος Λούκαρις, συχνά και Λούκαρης (1572 – 27 Ιουνίου 1638), ήταν Πατριάρχης Αλεξανδρείας (ως Κύριλλος Γ΄) και Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης (ως Κύριλλος Α΄).
 
Γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης στις 13 Νοεμβρίου του 1572. Στην αρχή μαθήτευσε κοντά στο Μελέτιο Βλαστό, ύστερα πήγε στη Βενετία, όπου σπούδασε κοντά στο Μάξιμο Μαργούνιο και στον Παύλο Σάρπα, τον φοβερό αντίπαλο του Πάπα. Σε ηλικία 17 ετών μπήκε στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας στην Ιταλία. Επισκέφτηκε την Γενεύη, Ολλανδία, και Γερμανία και επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου μεταβαίνοντας στον θείο του Μελέτιο Πηγά έγινε κληρικός στην Αλεξάνδρεια το 1593 και μετονομάστηκε Κύριλλος. Μέσα σε λίγο διάστημα προήχθη στο αξίωμα του αρχιμανδρίτη. Στάλθηκε κατόπιν δύο φορές στην Πολωνία και τη Ρωσία, όπου εργάστηκε ενάντια στην επιρροή που προσπαθούσε να ασκήσει στις περιοχές αυτές το Βατικανό, χωρίς όμως να μπορέσει να την αποτρέψει.
Το 1601, μετά το θάνατο του θείου του, Πατριάρχη Αλεξανδρείας Μελέτιου Πηγά, τον διαδέχτηκε σε ηλικία 29 ετών. Από τη θέση αυτή καλλιέργησε σχέσεις με τους πρεσβευτές Προτεσταντικών χωρών στην Κωνσταντινούπολη και με τους Αγγλικανούς θεολόγους. Μετέφερε την έδρα του Πατριαρχείου στο Κάιρο και ξεκίνησε αγώνα κατά της Δυτικής Εκκλησίας. Προκαλεί την εχθρότητα του φιλοκαθολικού Οικουμενικού Πατριάρχη Νεόφυτου Β' και εκλέγεται αμέσως μετά τοποτηρητής του Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης. Επιβάλλεται όμως ως Πατριάρχης ο λατινόφρων Τιμόθεος Β' και ο Λούκαρις αποσύρεται στο Άγιο Όρος και από εκεί πηγαίνει στη Βλαχία. Δεν εγκαταλείπει τους αγώνες του εναντίον των Καθολικών. Έτσι στο διάλογό του Ζηλωτής και Φιλαλήθης επιτίθεται εναντίον των Ιησουϊτών, που είχαν αναπτύξει έντονη προπαγάνδα σε βάρος της Ορθόδοξης εκκλησίας.
Στις 4 Νοεμβρίου 1620 εκλέχτηκε Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης. Έκτοτε οι πρεσβείες των καθολικών χωρών τον πολέμησαν με λύσσα. Τον ανεβοκατεβάζουν από το θρόνο κατηγορώντας τον ως καλβινίζοντα για τη φιλική του στάση προς τους διαμαρτυρόμενους και την έκδοση το 1631 της περίφημης Ομολογίας του, μολονότι ο ίδιος πάντα διακήρυσσε ότι ήταν Ορθόδοξος. Τον κατήγγειλαν ότι ετοιμάζει επανάσταση των Ελλήνων και οι Τούρκοι τον έκλεισαν σε κάποιο φρούριο του Βόσπορου και τον στραγγάλισαν στις 27 Ιουνίου 1638.

ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ Γεώργιος

Γεώργιος Μιχ. Παπαδάκης Αγωνιστής 1821 - Πεντηκόνταρχος

Γεννήθηκε στο Βενεράτο και έλαβε όπλο από την αρχή της Επανάστασης του 1821. Υπό τις οδηγίες του Στρατάρχη Π. Ζερβουδάκη έλαβε μέρος σε όλες τις επίσημες μάχες της Κρητικής Επανάστασης. Για την ανδρεία του στις μάχες και την φιλοπατρία του τιμήθηκε με το βαθμό του πεντηκοντάρχου.Το πιστοποιητικό υπογράφουν ο Δ.Καλλέργης, Π. Ζερβουδάκης, Γ. Πεζανός, Β. Χάλης, Ιακ. Κουμής στις 20 Οκτωβρίου 1843.

• Τον Ιούλιο του 1822, παίρνει μέρος στη μάχη του Κρουσώνα , όπου 350 Τουρκαλβανοί καταφεύγουν και εγκλωβίζονται στην εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους. Από ένα άνοιγμα στην οροφή της εκκλησίας, ρίχτηκαν εύφλεκτες ύλες που ανάγκασαν πολλούς να εγκαταλείψουν την εκκλησία και να τους θερίσουν τα πυρά των επαναστατών. Οι υπόλοιποι κάηκαν ή πέθαναν από ασφυξία.
• ΄Ελαβε μέρος στις μαχες στην Γέργερη και στον Αγιο Μύρωνα το 1822, και στις Αμουργέλες στις 20 Αυγούστου του 1823 στην οποία οι Κρήτες κέρδισαν. Σκοτώθηκαν 600 Τούρκοι και 150 Κρήτες.
• Το 1825 συμμετείχε στην κατάληψη του φρουρίου της Γραμβούσας όπου και διέμεινε 13 μήνες για την περιφρούρηση της ,άμισθος.
• Το 1828 με τη αναζωπύρωση της επανάστασης στην Κρήτη ο Γ. Παπαδάκης πολεμά στο Φραγκοκάστελλο δίπλα στον βορειοηπειρώτη Χατζή Μιχάλη Νταλιάνη .
  600 Ελληνες αντιμετώπισαν 8000 Τούρκους για μια βδομάδα. Ο Χατζή Μιχάλης Νταλιάνης σκοτώθηκε, όπως και 338 από τους υπερασπιστές του κάστρου. Οι υπόλοιποι συνθηκολόγησαν και έφυγαν.
• Πήρε μέρος σε διάφορες μάχες στην Πελοπόνησσο στο Ναβαρίνο ,στους Μύλους και στη Στερεά Ελλάδα στα Σάλωνα και στα Βέρβενα κατά του Ιμβραήμ.
• Υπογράφει τα πρακτικά της Εθνικής Β΄ Συνέλευσης των Ελλήνων στο Άστρος στις 30 Μαρτίου 1823, ως εκπρόσωπος της Κρήτης.
• Έλαβε μέρος στην "Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843" με τον Μακρυγιάννη και τονΔημήτριο Καλλέργη για την οποία έλαβε "Αριστείο 3ης Σεπτεμβρίου".
  
  ΠΗΓΕΣ

1. Στέφανος Ι. Γρατσέας "Δήμος Παλιανής" 2002
2.Ανδρέου Μάμουκα, Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος [...], εν Αθήναις 1840
 http://veneratopalianis.blogspot.gr/2009/03/blog-post.html

ΝΙΩΤΗΣ Σταύρος

Μία από τις κορυφαίες  Ιστορικές προσωπικότητες της Κρήτης ήταν και ο οπλαρχηγός Σταύρος Νιώτης που με το θάρρος και τον αγώνα του κατέστη μία από τις ηρωϊκότερες μορφές που κοσμούν το ιστορικό πάνθεον των Ανωγείων. Έλαβε ενεργά μέρος στις επαναστάσεις του 1821, 1844, 1866 – 1869, του 1877 – 1878 και του 1896 – 1898 με σώμα πολεμιστών υπό την αρχηγία του ιδίου και του Γρηγόρη Σπινθούρη. Η εθνική του δράση όμως δεν περιορίζεται στα καθαρά στενά πλαίσια των Ανωγείων αλλά εκτείνεται και στις καταδυναστευόμενες περιοχές του Μαλεβιζίου, της Μεσσαράς των Σφακίων και της Σητείας. Η κλεφτοαρματωλική ζωή του τερματίζεται με τον φόνο του Ασάν Αγά στον ποταμό του Φονιά. Μετά του χορηγήθηκε αμνηστία και μαζί με άλλους Ανωγειανούς φεύγει για την ελεύθερη Ελλάδα και εγκαθίσταται στο Τολό Αργολίδος, όπου και απεβίωσε και ετάφη το 1868. Σήμερα το τιμημένο όπλο του, ανεκτίμητο κειμήλιο της νεώτερης τοπικής ιστορίας φυλάσσεται στο Δημαρχείο των Ανωγείων. Η μνήμη τέτοιων ανδρών ας μείνει αιώνια και ο ανδριάντας του ήρωα οπλαρχηγού Σταύρου Νιώτη φωτεινό παράδειγμα για τους νεωτέρους.....
Περισ. διαβ. http://clubs.pathfinder.gr/ethnikoi/366124?forum=42786&read=73

ΚΑΓΙΑΜΠΗΣ Νικόλαος

Καγιαμπής Χατζή Νικόλαος ή Χατζηκουκούλας ή Σπανονικολής ή και Σαϊτονικολής

του Κώστα Γ. Φυσαράκη
 Εκ των πλέον διακεκριμένων αγωνιστών της Επανάστασης του 1821 και αρχηγού της Πεδιάδος ήταν ο Χατζη Νικόλαος Καγιαμπής. Γεννήθηκε το 1798. Ανατράφηκε σε αυστηρό θρησκευτικό και πατριωτικό περιβάλλον παρακολουθώντας συγχρόνως την απρεπή και βάρβαρη τουρκική συμπεριφορά απέναντι στο χριστιανικό στοιχείο. Έτσι ο πόθος της εκδίκησης και η λαχτάρα της απελευθέρωσης εμφυτεύονται από νωρίς μέσα του και σε συνδυασμό με τα πλούσια φυσικά και ψυχικά του χαρίσματα καταφέρνει σχεδόν πάντοτε το ακατόρθωτο. Να πετυχαίνει κάθε του στόχο. Υψηλού αναστήματος, εύρωστος με αέρα πολεμικό σε εκφραστικό αρρενωπό και συνάμα τολμηρό πρόσωπο. Πολυμήχανος, όπως ο Οδυσσέας, εκπέμπει οξυδέρκεια πνεύματος, που τολμά σε κάθε πολεμικό σχέδιο βγαίνοντας παραδόξως πάντα νικητής. Συμμετέχει ηρωϊκά σε όλες τις μάχες της Επανάστασης του 1821 γύρω από το Αβδού, την Πεδιάδα και τις Ανατολικές Επαρχίες της Κρήτης. Δεν αρκείται όμως σ’ αυτά. Αλωνίζει απ’ άκρου εις άκρον όλη την Κρήτη και μπαρκάρει εθελοντικά στην άλλη Ελλάδα. Κατατάσσεται και πολεμά ως σημαιοφόρος στα σώματα των Καλλέργη και Χατζηχρήστου. Παίρνει μέρος στη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου το 1825. Μεταξύ των πρώτων μαχητών και μέσα από μεγάλες δοκιμασίες πείνας και δυστυχίας μαζί με άλλους αγωνιστές επιχειρούν νύκτα την ηρωϊκή και ιστορική έξοδο. Τραυματισμένος ελαφρά και εν μέσω αμέτρητων πτωμάτων καταφέρνει ως εκ θαύματος να σωθεί. Παρά την δοκιμαστική αποκοπή του αυτιού του από τους Τούρκους μένει ακίνητος και ατάραχος διαφεύγοντας νύκτα μετά την απομάκρυνση του εχθρού. Συναντά λίγο αργότερα τον Καραϊσκάκη με τον οποίο πολεμά και ως σημαιοφόρος στην ένδοξη μάχη του Φαλήρου, όπου όμως και αιχμαλωτίζεται. Κατορθώνει αμέσως να δραπετεύσει. Το 1827 αγωνίζεται με ζήλο και αυτοθυσία στην ένδοξη ναυμαχία του Ναυαρίνου όπου και πάλι αιχμαλωτίζεται. Απελευθερώνεται όμως αργότερα από τον Ιμπραήμ. Επιστρέφει κατόπιν στην Κρήτη και παίρνει μέρος στα Γραμβουσανά. Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας το Υπουργείο των Στρατιωτικών κάλεσε να τιμήσει τους αγωνιστές μεταξύ των οποίων και τον ήρωα Χ΄΄. Ν. Καγιαμπή. Του απενεμήθη δίπλωμα και χάλκινο μετάλλιο ανδρείας από τον ίδιο τον βασιλέα Όθωνα. Από την μια πλευρά εγχαράσσεται σταυρός περιβαλλόμενος με στεφάνι δάφνης και «Όθων Βασιλεύς των Ελλήνων» ενώ από την άλλη το επίγραμμα : «Τοις ηρωϊκοίς προμάχοις της πατρίδος». Ο υπουργός του ανακοίνωσε τότε τιμητική κτηματική δωρεά του δημοσίου 200 στρεμμάτων στο Φάληρο, που όμως δεν απεδέχθη. Ζήτησε στη θέση της δωρεάς και του δόθηκε ένα μικρό κανονάκι, που εμφάνιζε έκτοτε και κανονιοβολούσε σε κάθε εθνική εορτή. Έκτοτε συμμετέχει αναγνωρισμένος πλέον πρωταγωνιστικά ως Αρχηγός Πεδιάδος σε όλες τις Κρητικές επαναστάσεις από το 1841 έως και το 1866-69, που παρόλη την ηλικία του συμβάλλει με την εμπειρία και την σοφία του στα δίκαια του αγώνα. Φέρει τον τίτλο του Αρχηγού Πεδιάδος τιμητικά μέχρι τέλους της ζωής του. Πέθανε το 1889.
Πηγή. http://www.patris.gr

ΚΑΡΟΥΖΟΣ Μιχάλης

Ο Μιχαήλ Κόρακας ( Πόμπια Ηρακλείου, 1797 - 7 Σεπτεμβρίου 1882 ) γεννήθηκε στην Πόμπια της Μεσσαράς το 1797 ως Μιχάλης Καρούζος. Σε ηλικία 18 ετών σκότωσε τον Αγά Αλήκο. Η επωνυμία "Κόρακας" του αποδόθηκε ως ένδειξη της επιθετικότητας που έδειχνε ο πατέρας του και αργότερα ο ίδιος εναντία στους Οθωμανούς κατακτητές. Αγωνίστηκε στην Κρητική Επανάσταση του 1821.
Το 1827 με πειρατικό πλοίο και ορμητήριο την Κάρπαθο, πολέμησε τον αιγυπτιακό και οθωμανικό στόλο. Το 1828, συνέχισε τον αγώνα στην Πελοπόννησο και τιμήθηκε με το βαθμό του λοχαγού και το χάλκινο σταυρό του Φοίνικα. Επέστρεψε με τιμές στην Κρήτη το 1834 και πήρε μέρος στην Κρητική Επανάσταση του 1841, στην Κρητική Επανάσταση του 1858 και στην Κρητική Επανάσταση του 1866, πολεμώντας ενάντια σε πολυάριθμες οθωμανικές δυνάμεις. Κήρυξε την επανάσταση του 1878 και κατόπιν τιμήθηκε από το βασιλιά Γεώργιο στην Αθήνα και τον πατριάρχη Αλεξάνδρειας.
Πέθανε υποφέροντας από καρδιακά προβλήματα στην Πόμπια, το Σεπτέμβριο του 1882^{[1]
ΠΗΓΗ. http://el.wikipedia.org/wiki/}

ΤΡΥΦΙΤΣΟΣ Αντώνης

Πιθανολογείται ότι γεννήθηκε στην Πλάτη Λασιθίου. Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τον τόπο και το χρόνο γέννησης του. Σε μικρή ηλικία ήταν βοσκός, αλλά έγινε μόνιμος κάτοικος στο χωριό Μπιτζαριανό Ηρακλείου και έμαθε την τέχνη του σιδηρουργού στο Καστέλλι Πεδιάδας, όπου και εργαζόταν όταν δεν ασχολιόταν με την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Σε μικρή ηλικία έζησε την Επανάσταση του 1841 των Χαιρέτη και Βασιλογεώργη, ο οποίος ήταν θείος του. Τον ακολούθησε στην Θεσσαλία στην εκεί επανάσταση του 1845, μετά την ατυχή εκείνη επιχείρηση στην Καλαμπάκα, μόλις και κατάφερε να διασωθεί και επέστρεψε στην Κρήτη για να λάβει μέρος στην εξέγερση του 1858.
Στη μεγάλη επανάσταση του 1866, αναδείχθηκε ως οπλαρχηγό της επαρχίας Πεδιάδας και έλαβε μέρος στις μάχες της ανατολικής Κρήτης μαζί με τον Κόρακα, τον Κοκκινίδη, τον Μαστραχά, τον Σφακιανάκη, τον Ρωμανό, τον Βλαχάκη, τον Τυλιανάκη και άλλους. Με την λήξη της επανάστασης είναι από τους λίγους που αρνούνται να παραδοθούν, και συνελήφθη ενώ κρυβόταν στα λασιθιώτικα βουνά και φυλακίστηκε τρία χρόνια. Μετά την Σύμβαση της Χαλέπας τοποθετείται στην Κρητική Χωροφυλακή της επαρχίας Πεδιάδος με τον βαθμό του λοχαγού.
Κατά την τελευταία φάση του Κρητικού ζητήματος, δηλαδή κατά την Κρητική Επανάσταση του 1897-1898, ο Τρυφίτσος είναι ο φυσικός ηγέτης της επαρχίας Πεδιάδος. Με κέντρο την Ιερά Μονή Αγκαράθου, οργανώνει και διευθύνει τον αγώνα, βοηθά την επαναστατική επιτροπή Αρχανών, δίνει κραταιά μάχη κατά των Τούρκων στην Ελιά Ηρακλείου στις 26 Απρίλιου 1897, και τέλος στις 25 Ιουνίου 1897 τραυματίζεται στην Επισκοπή Ηρακλείου και πεθαίνει στον δρόμο για την μονή Αγκάραθου. Η κηδεία του έγινε στο Καστέλλι, όπου βρίσκεται ο τάφος του στον περίβολο της εκκλησίας του Αγίου Αντωνίου.
ΠΗΓΗ. http://el.wikipedia.org/wiki

ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ Ιωσήφ

 Αγωνιστής της Κρητικής επανάστασης... Πήρε μέρος στις επαναστάσεις του 1858 και της περιόδου 1866-69 ως οπλαρχηγός των Σφακιών. Στην επανάσταση του 1878 εξελέγη αντιπρόεδρος της συνέλευσης που πραγματοποιήθηκε στην Αργυρούπολη Ρεθύμνου, η οποία, με το ψήφισμα της 3ης Φεβρουαρίου, ζητούσε από τις Μεγάλες Δυνάμεις την ένωση του νησιού με την Ελλάδα......

ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ Μελχισεδέκ

Ηγούμε­νος της Μονής Πρέβελη που ευλό­γησε τη σημαία της κρητικής επα­νάστασης του 1821 και πολέμησεστα βουνά. Είχε γεννηθεί το 1770και το όνομά του ήταν Μιχαήλ. Ονο­μάστηκε Μελχισεδέκ όταν εκάρημοναχός. Ήταν αδελφός του Γεωρ­γίου Τσουδερού, υπαρχηγού καιαρχηγού του κρητικού στρατού.Μυήθηκε στη Φιλική Εταιρία απότους πρώτους και καθώς ήταν εκφύσεως ένα ανήσυχο φιλελεύθε­ρο πνεύμα ,διαισθάνθηκε εγκαί­ρως το σημαντικό ρόλο που θα δια­δραμάτιζε και άρχισε να αλληλο­γραφεί με τον μάρτυρα ΠατριάρχηΓρηγόριο ανταλλάσσοντας απόψειςγια το καίριο ζήτημα της επικείμε­νης επανάστασης. Όταν ο Πατριάρ­χης συνελήφθη και απαγχονίστηκε, οι Τούρκοι βρήκαν στην αλλη­λογραφία του στοιχεία για τις από­ψεις του Μελχισεδέκ. Τότε δόθη­κε εντολή να συλληφθεί μαζί μετους καλογέρους της Μονής Πρέ­βελη και να εξοντωθούν όλοι.Σώθηκαν καθώς ειδοποιήθηκαναπό Τούρκο ο οποίος διατηρούσεφιλική σχέση με τον ηγούμενο.Έφυγε στα βουνά και ύψωσε τησημαία της επανάστασης στον Κουρκουλό , ένα ύψωμα στο Ροδάκινο.Έγινε θρύλος για τους αγώνες τουσ' όλο το Ρέθυμνο και μετά τοθάνατο του, σε μάχη στο Πολεμάρχι Κισσάμου, οι Κρήτες τον θρή­νησαν με πολλά μοιρολόγια πουμεταφέρθηκαν προφορικά απόγενιά σε γενιά..
ΠΗΓΗ..http://kritesad.gr/oi-megaloi-krites

ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ Δημήτριος

Ο Δημήτριος Καλλέργης (1803-1867) ήταν στρατιωτικός, πολιτικός και ένας από τους σημαντικότερους πρωταγωνιστές της επανάστασης της 3ης Σεπτεμβρίου.
 Γεννήθηκε στην Κρήτη και ήταν γόνος εύπορης Βυζαντινής οικογένειας του Μυλοποτάμου που κατά την περίοδο της βενετικής κατοχής θεωρείτο από τις πιο επίσημες. Στάλθηκε νεαρός στη Ρωσία, στον θείο του, Νεσελρόντε, υπουργό εξωτερικών του Τσάρου. Αφού τέλειωσε τα εγκύκλια μαθήματα στο λύκειο όπου φοιτούσαν τα παιδιά των ευγενών στην Πετρούπολη, έφυγε για να σπουδάσει ιατρική στην Βιέννη αλλα εγκατέλειψε τις σπουδές του για να πάει να πολεμήσει στην επαναστατημένη Ελλάδα. Πήρε μέρος σε διάφορες μάχες και διακρίθηκε ιδιαίτερα στην εκστρατεία του Καραϊσκάκη στη Ρούμελη. Τραυματίστηκε στη μάχη του Φαλήρου ενώ κατά τη μάχη του Ανάλατου στις 24 Απριλίου 1827 αιχμαλωτίσθηκε και πριν απελευθερωθεί οι Τούρκοι απέκοψαν τμήμα του αριστερού του αυτιού ως ένδειξη ισόβιας ταπείνωσης. Ο συναιχμάλωτός του Γ. Δράκος δεν υπήρξε τόσο τυχερός καθώς θανατώθηκε. Μετά την απελευθέρωση υπηρέτησε ως αξιωματικός του ιππικού. Διατέλεσε υπασπιστής του Φαβιέρου, του Καποδίστρια, του Όθωνα και του Γεωργίου Α', ενώ θεωρείτο στρατιωτικός με πολλές αρετές και ιδιόρρυθμο, επιθετικό χαρακτήρα.
Το 1843 πήρε μέρος στην Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου, γι' αυτό και ο Δήμος Αθηναίων του δώρισε τιμητική σπάθη. Είχε εκλεγεί πληρεξούσιος στην Εθνοσυνέλευση του 1843 ενώ είχε αποκτήσει και τον βαθμό του υποστράτηγου. Το 1845 ύστερα από αυλικές ραδιουργίες παύθηκε από τον στρατό και αποχώρησε στην Κέρκυρα και από εκεί στο Λονδίνο, όπου απέκτησε φιλικές σχέσεις με τον Λουδοβίκο Ναπολέοντα (ανιψιό του Μεγάλου Ναπολέοντα και μεταγενέστερο αυτοκράτορα των Γάλλων Ναπολέοντα Γ') και έκτοτε μεταβλήθηκε σε οπαδό της γαλλικής πολιτικής.
Το 1854 κατά την περίοδο του Κριμαϊκού πολέμου χρημάτισε υπουργός Εξωτερικών αλλά και Στρατιωτικών στην διορισμένη κυβέρνηση Μαυροκορδάτου υπο τον έλεγχο των Αγγλογάλλων (Υπουργείο Κατοχής). Το γεγονός αυτό τον έφερε σε σύγκρουση με τον βασιλιά ο οποίος τότε εξέφραζε το λαϊκό αίσθημα για ανεξαρτησία και αξιοπρεπή πολιτική στάση. Στη διάρκεια πάντως αυτής της Υπουργίας του, με δική του πρωτοβουλία σχημάτισε για πρώτη φορά στην Ελλάδα ένα πρωτόλειο πυροσβεστικό σχήμα, την διλοχία των πυροσβεστών. Το 1861 διορίστηκε πρέσβης της Ελλάδος στο Παρίσι.
Απεβίωσε στην Αθήνα, σε ηλικία 64 ετών από συμφόρηση.
Πηγή.http://el.wikipedia.org

ΓΙΑΜΠΟΥΔΑΚΗΣ Κώστας

Ο Κώστας Γιαμπουδάκης ήταν ο πρωταγωνιστής του αρκαδικού δράματος και καταγόταν από το χωριό Άδελε. Ήταν μέτριου αναστήματος με πλούσιο ψυχικό κόσμο και με επιβλητικό βλέμμα. Ο Γιαμπουδάκης ήταν κρεοπώλης και είχε κρεοπωλείο στο χωριό του.
Οι Τούρκοι δεν τολμούσαν να τον πειράξουν για την παλικαριά του και οι χριστιανοί επίσης, τον αγαπούσαν και τον σεβόντουσαν ιδιαίτερα. Πολλές φορές έγινε ήρωας επεισοδίων υπέρ των χριστιανών και δεν άφηνε ευκαιρία χωρίς να διακριθεί φανερώνοντας τη γενναία του καρδιά, η οποία περιέκλεινε το μυστήριο της λατρείας των ιδεωδών της πίστεως και της πατρίδας.
Ο Κωστής Γιαμπουδάκης είχε παντρευτεί την Αικατερίνη, το γένος Περακάκη, με την οποία απέκτησε ένα γιο, τον Αριστοφάνη. Στις 9 Νοεμβρίου 1866 οι Τούρκοι ήταν έτοιμοι να μπουν στο μοναστήρι και τότε ο Γιαμπουδάκης ζήτησε την άδεια του ηγούμενου Γαβριήλ Μαρινάκη για να βάλει φωτιά στη μπαρουταποθήκη και να την ανατινάξει.
Ο Γιαμπουδάκης, αφού υπολόγισε τις συνέπειες που θα είχε η τυχόν πτώση του Αρκαδίου στην τιμή των γυναικών που βρισκόντουσαν κλεισμένες σε αυτό, πήρε τη γενναία απόφασή του «να καεί μαζί με αυτές» και να μην παραδοθούν στην ατίμωση και τον ονειδισμό. Την απόφασή του αυτή έκαμε γνωστή και στα γυναικόπαιδα, τα οποία βρίσκονταν, τη στιγμή εκείνη, στο ανώγειο της πυριτιδαποθήκης, καθώς και στα ανώγεια των διπλανών κελιών των ιερομονάχων Ζαχαρία Και Νεοφύτου, για να φύγουν από εκεί, αν ήθελαν. Αλλά όλοι με μια φωνή φώναξαν αποφασισμένοι: «Φωθιά στο μπαρούτι!»
Επομένως, η ανατίναξη ήταν πράξη εθελούσια όχι μόνο του Ηγουμένου και του Γιαμπουδάκη, αλλά όλων αφού είχαν προσκληθεί και είχαν μεταβεί μόνοι τους στο χώρο της πυριτιδαποθήκης.......

Πηγή. http://www.cretetaxitransfers.gr/el/kw-giaboudakis.php
Για το Ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου [ 9 Νοεμβρίου το 1866 ]διαβάστε εδώ..http://www.clab.edc.uoc.gr/seminar/heraklio/arkadi/OLOKAYTOMA.htm
Διαβ. επίσ.http://www.crete.gr/el/pages/moni-arkadio-rethymno.php

ΝΟΥΦΡΑΚΗΣ Ελευθέριος

Ο παπά-Νουφράκης γεννήθηκε στο χωριό Αλώνες του σημερινού Δήμου Λαππαίων, κάπου στα μέσα της δεκαετίας του 1870 και πέθανε στην Αθήνα στις 5 Αυγούστου 1941. Γονείς του ήταν ο Σπύρος (και όχι Στυλιανός, όπως είχα σημειώσει στο Λεξικό μου) και η Ελένη. Το γένος της μητέρας δεν μας είναι γνωστό. Γνωρίζομε μόνο ότι επέζησε του άνδρα της και ότι ζούσε το 1912.Ο πατέρας Σπυρίδων Νουφράκης ήταν γνωστός στην περιοχή για τον πατριωτισμό και την παλικαριά του. Μετείχε στις επαναστάσεις εναντίον των Τούρκων και μάλιστα ως σημαιοφόρος της ομάδας του Πωλανδρέα [Ανδρέα Πωλογιανάκη από τις Σαϊτούρες;]........
 Κατέφυγε πολύ μικρός στη Μονή Ρουστίκων, όπου και έμαθε τα πρώτα του γράμματα. Κάποιο σοβαρό και δυσάρεστο γεγονός [;] φαίνεται πως τον ανάγκασε να ξενιτευτεί από την Κρήτη και να ζήσει, περιφερόμενος σε διάφορα μέρη (Άγιο Όρος, Μυτιλήνη, Κωνσταντινούπολη, Αθήνα). Είναι θαυμασμού άξιο ότι κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες κατάφερε να πάρει πτυχίο από τη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1911. Η κήρυξη των απελευθερωτικών πολέμων 1912-1913 τον βρήκε να διδάσκει στο Ελληνικό Σχολείο του Αιτωλικού. Δε δίστασε όμως να εγκαταλείψει τη θέση του στην εκπαίδευση και να καταταγεί εθελοντικά (ύστερα από επιμονή του, ξεπερνώντας πολλές διατυπώσεις) στον ελληνικό στρατό όντας διάκος και μοναχός. Παρότι η επίσημη στρατιωτική του ιδιότητα ήταν ιεροκήρυκας, αναδείχτηκε γρήγορα σε φοβερό πολεμιστή. Μάλιστα, στη σκληρή μάχη των Γιαννιτσών (18-20 Οκτωβρίου 1912) έγινε επίκεντρο θαυμασμού όχι μόνο από τους συμπολεμιστές του, αλλά και από τους ανώτερους αξιωματικούς της μονάδας του. Υποθέτω πως τότε πήρε και το πρώτο του παράσημο.

Μετά το τέλος εκείνων των πολέμων, ήταν φυσικό να εγκαταλείψει τα όποια επαγγελματικά του σχέδια ως εκπαιδευτικός και να μονιμοποιηθεί στον ελληνικό στρατό, όπου είχε γίνει ήδη ξακουστός. Τότε πρέπει να έγινε και αρχιμανδρίτης, παίρνοντας, όπως είπαμε, και το όνομα «Ελευθέριος».

Το εντυπωσιακό επεισόδιο στην Αγιά Σοφιά της Πόλης, το 1919, μπορεί να ήταν εκείνο που του εξασφάλισε αιώνια φήμη, όμως ούτε αυτό ούτε η μαχητικότητα και ο βαρύς τραυματισμός του στη Μικρασία  δείχνουν το μέγεθος της αγωνιστικότητας και του πατριωτισμού του. Εκείνο που, πραγματικά, προκαλεί έκπληξη και θαυμασμό είναι η επιμονή του να πάει στο αλβανικό μέτωπο και να πολεμήσει κατά των Ιταλών, ενώ ήταν από καιρό – τυπικά – απόστρατος και κοντά στα 70! Το κατάφερε, αλλά ήταν και το κύκνειο άσμα του. Πέθανε από κρυοπαγήματα στην Αθήνα με το παράπονο πως δεν έπεσε σε κάποια από τις είκοσι επτά (27) μεγάλες μάχες που πήρε μέρος ως … ιεροκήρυκας του στρατού.....

Περισ.διαβ. http://agonigrammi.wordpress.com

......Τον Ιανουάριο του 1919, στην Κωνσταντινούπολη, έλαβε χώρα ένα γεγονός, το οποίο οι περισσότεροι Έλληνες αγνοούν. 466 χρόνια μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς Τούρκους, ο ναός της Αγίας Σοφίας που μέχρι τότε λειτουργούσε ως τζαμί, μετετράπη για λίγη ώρα ξανά σε ελληνικό χριστιανικό ναό και τελέστηκε Θεία Λειτουργία. Πρωταγωνιστής αυτού του συγκλονιστικού γεγονότος της εθνικής μας ζωής, ήταν ο παπα-Λευτέρης Νουφράκης από τις Αλώνες Ρεθύμνου, ο οποίος υπηρετούσε ως στρατιωτικός ιερέας στη Β’ Ελληνική Μεραρχία, μια από τις δύο Μεραρχίες που συμμετείχαν στις αρχές του 1919 στο «συμμαχικό» εκστρατευτικό σώμα στην Ουκρανία. Η Μεραρχία αυτή στο δρόμο προς την Ουκρανία στάθμευσε για λίγο στην Κωνσταντινούπολη, την Πόλη των ονείρων του ελληνικού λαού, η οποία βρισκόταν τότε υπό «συμμαχική επικυριαρχία», ύστερα από το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μια ομάδα Ελλήνων αξιωματικών με επικεφαλής το γενναίο Κρητικό και μαζί του τον ταξίαρχο Φραντζή, τον ταγματάρχη Λιαρομάτη, τον λοχαγό Σταματίου και τον υπολοχαγό Νικολάου αγνάντευαν από το πλοίο την πόλη και την Αγια-Σοφιά, κρύβοντας βαθιά μέσα στην καρδιά τους το μεγάλο μυστικό τους, τη μεγάλη απόφαση που είχαν πάρει το περασμένο βράδυ, ύστερα από πρόταση και έντονη επιμονή του λιονταρόψυχου Κρητικού παπα-Λευτέρη Νουφράκη. Να βγουν δηλαδή στην πόλη και να λειτουργήσουν στην Αγια-Σοφιά.

ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ Γεώργιος

Αγωνιστής και Επαναστάτης του 1821 απο το Ρέθυμνο.
Γεννήθηκε το 1768 στον Ασώματο του Αγίου Βασιλείου στο Ρέθυμνο..απο το 1823 ήταν επικεφαλής του Κρητικού στρατού, εκλεγμένος απο τον γενικό διοικητή της Κρήτης τότε Εμμανουήλ Τομπάζη.
Έδρασε σε ολόκληρη το νησί και πήρε μέρος σε πολλές επαναστάσεις...ο βασιλιάς Όθωνας τον είχε διορίσει το 1838 Συνταγματάρχη της βασιλικής φάλαγγας αναγνωρίζοντας τις υπηρεσίες του στον αγώνα..έλαβε μέρος και στην επανάσταση του 1841...Πέθανε το 1849

ΚΡΑΣΑΝΑΚΗΣ Αδάμης

Ο Καπετάν Αδάμης Κρασανάκης [ 1887-1981 ] γεννήθηκε στον Άγιο Γεώργιο, στο Οροπέδιο Λασηθίου...
Έλαβε μέρος σε όλους τους αγώνες της Κρήτης από το 1912 και εξής. καταρχήν πηγαίνει ως εθελοντής το 1912 στην Ήπειρο και παίρνει μέρος στις μάχες μαζί με άλλους εθελοντές Κρητικούς του ηπειρωτικού αγώνα, γίνεται σωματοφύλακας του Κωνσταντίνου και είναι αυτόπτης μάρτυρας της παράδοσης των Ιωαννίνων στον Κωνσταντίνο.
Παίρνει μέρος, εθελοντικά πάλι, στη Μάχη της Κρήτης το Μάη του 1941 στον Τομέα Ηρακλείου. Είναι από τους πρωταγωνιστές της Εθνικής αντίστασης Κρήτης. Το Ιούνιο του 1941 ιδρύει την αντάρτικη ομάδα Λασιθίου και γι αυτό άλλωστε και ονομάστηκε έτσι το λημέρι της Δίκτης, δηλαδή «Λημέρι στου Κρασαναδάμη τη μάντρα».
Όταν το 1942, μετά το κτύπημα των δοσίλογων, την Τρομοκρατία των Γερμανών (εκτέλεση 62 μαρτύρων στο Ηράκλειο) κυνηγούν τον Μπαντουβά και ντόπιοι δοσίλογοι και Γερμανοί. Προ αυτού ο Μπαντουβάς πάει και βρίσκει τον Κρασαναδάμη και τον στηρίζει.
Ο Κρασαναδάμης πήρε μέρος στη Μάχη της Βιάννου, στο Σαμποτάζ στο Δράσι Μεραμβέλου τον Αύγουστο του 1944, σ’ αυτόν παραδόθηκε ο Ιταλός στρατηγός Κάρτας κ.α. Στο λημέρι του, αρχές Αυγούστου 1943, πραγματοποιήθηκε συνάντηση αξιωματικών και καπεταναίων, για να προετοιμάσουν την υποστήριξη της συμμαχικής Απόβασης, καθώς και την απαγωγή αρχηγών των κατακτητών....
Ο Κρασαναδάμης, ο λαϊκός αγωνιστής και αρχηγός των ανταρτών του Ε.Α.Μ. συγκαταλέγεται στις μεγάλες μορφές των καπεταναίων της Κρήτης, Μπαντουβά, Ποδιά, Πετρακογιώργη, Σατανά, Λεμονιά και Δραμουντάνη, Πατεράκη και Σήφη Νάνη (Αντώνης Σανουδάκης, συγγραφέας της Αντίστασης 1941 – 1944).
Πηγή.http://www.krassanakis.gr/krasanadamis.htm

ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ Δημήτριος

Ἀγωνιστὴς τοῦ 1821. Πολέμησε στὴν ἐξέγερση τῆς Κρήτης τὸ 1824. Μετὰ τὴν καταστολή της πέρασε στὴν Κάσο καὶ μετὰ τὴν καταστροφὴ τοῦ νησιοῦ διέφυγε στὴν Πελοπόννησο. Σύντομα πέρασε στὴν Ἀττικὴ καὶ ὑπὸ τὶς διαταγὲς τοῦ Γκούρα ἀγωνίστηκε ἐναντίον τοῦ Ὀμὲρ Βρυώνη. Ἀργότερα ἐντάχθηκε στὸ σῶμα τοῦ Δημητρίου Καλλέργη καὶ πῆρε μέρος σὲ πολλὲς συγκρούσεις....
 ....Ήταν γιος του αρχηγού της σημαντικής οικογένειας των Κουρμούληδων, Μιχαήλ. Μετά τον θάνατό του πατέρα του το 1824, ανέλαβε την αρχηγία της οικογένειας. Πολέμησε στην Κρήτη, την Κάσο, την Πελοπόννησο και την Στερεά Ελλάδα στο πλευρό σημαντικών μορφών του Αγώνα, όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Παπαφλέσσας και ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, και έπεσε μαχόμενος στις 26 Απριλίου του 1827 στην μάχη του Φαλήρου.
Λέγεται πως μετά τη μάχη οι Τούρκοι στρατιώτες έκοψαν το κεφάλι του και το έστειλαν ως λάφυρο στους στρατηγούς τους...
Πηγή. http://el.wikipedia.org/wiki

ΖΟΥΔΙΑΝΟΣ Δημήτριος..

Αγωνιστής των Κρητικών επαναστάσεων με δράση από το 1858, οπλαρχηγός και αρχηγός της επαρχίας Τεμένους στην επανάσταση του 1866....

ΔΑΣΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ

Ο Ιωάννης Δασκαλογιάννης (Ανώπολη Σφακίων 1722 ή 1730 - Ηράκλειο, 17 Ιουνίου 1771) ήταν Έλληνας αγωνιστής, ήρωας της Κρητικής Επανάστασης του 1770. Καταγόταν από παλιά οικογένεια των Βλάχων, η οποία έγινε πλούσια από ναυτικές επιχειρήσεις.
 Ο Δασκαλογιάννης μορφώθηκε στο εξωτερικό, ταξίδεψε επικεφαλής του εμπορικού του στόλου και γνωρίστηκε με πολλές προσωπικότητες της εποχής του. Τον αποκάλεσαν δάσκαλο για τη μόρφωση, τη γλωσσομάθεια και τον σεβασμό που ενέπνεε. Όταν η Αικατερίνη Β΄ της Ρωσίας προετοίμαζε τον ρωσοτουρκικό πόλεμο, ο Δασκαλογιάννης συνεννοήθηκε με τον προσωπικό του φίλο ναύαρχο Ορλώφ και έφτασε στην Κρήτη με τους προκρίτους της Μάνης, όπου άρχισε να οργανώνει την εξέγερση. Τελικά, παρότι ο ρωσικός στόλος δεν έπλευσε προς τη Κρήτη, όπως είχε συμφωνηθεί, αποφάσισε να κηρύξει την επανάσταση μόνο στα Σφακιά, με 1.300 άνδρες και με την ελπίδα ότι η ενέργειά του θα προκαλούσε γενικό ξεσηκωμό. Η συνέχεια όμως τον διέψευσε και, όταν είδε ότι ο σκληρός και αιματηρός αγώνας ήταν καταδικασμένος, αναγκάστηκε να παραδοθεί πιστεύοντας στην υπόσχεση των Τούρκων ότι θα σταματούσαν τις σφαγές και θα έδιναν αμνηστία. Τον έγδαραν όμως ζωντανό στις 17 Ιουνίου 1771 στην πλατεία Ατ Μεϊντάν του Ηρακλείου μπροστά στο πλήθος..
Το τραγούδι του Δασκαλογιάννη είναι έμμετρο κείμενο που αναφέρεται στην πατριωτική δράση του και στον μαρτυρικό θάνατό του. Το συνέθεσε το 1786 σε 1.034 στίχους ο λαϊκός ποιητής και άλλοτε σύντροφός του Παντελής Μπατζέλιος.
Πηγή. http://el.wikipedia.
Περισ.βλ.http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=195070

ΝΤΑΛΙΑΝΗΣ Χατζημιχάλης

Ο Χατζημιχάλης Νταλιάνης (1775-1828) υπήρξε Oπλαρχηγός της Επανάστασης του 1821 και ηγετική μορφή της Επανάστασης στην Κρήτη....
Μπορεί να μην ήταν Κρητικής καταγωγής..[Γεννήθηκε στο Δελβινάκι της Ηπείρου το 1775.]..αλλα πρόσφερε τα μέγιστα δίπλα στους Κρήτες..θυσιαζόμενος για την λευτεριά του νησιού...και κάλιστα συμπεριλαμβάνεται στο Πάνθεον των Ηρώων της...Ο Νταλιάνης το 1816 έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρείας και με προσωπικές του δαπάνες συγκρότησε ίλη ιππικού που συμμετείχε ενεργά στον Αγώνα. Τον Μάρτιο του 1826 ναύλωσε τρία καράβια με 800 εθελοντές και ξεκίνησε με προορισμό τον Λίβανο για να πείσει εκεί τους τοπικούς άρχοντες να ξεκινήσουν αγώνα κατά των Τούρκων. Ο τοπικός εμίρης όμως τελικά δεν ανταποκρίθηκε στο κάλεσμά του να δημιουργήσει σημαντικό αντιπερισπασμό κατά της Οθωμανική Αυτοκρατορία.

ΚΑΖΑΝΗΣ Εμμανουήλ

Καζάνης Εμμανουήλ ή Καζανομανώλης
Οπλαρχηγός Ανατολικής Κρήτης
Γεννήθηκε το έτος 1793 στο χωριό Μαρμακέτο του οροπεδίου Λασιθίου, όπου και έζησε τα παιδικά του χρόνια, κάτω από την τούρκικη τυραννία. Σε ηλικία 18 ετών τιμώρησε τον Τούρκο Αληδάκο, έναν αιμοβόρο γεννίτσαρο από το χωριό Χουμεριάκο Μεραμβέλλου. Αναγκάστηκε να καταφύγει στα Λασιθιώτικα βουνά και να γίνει χαϊνης (επαναστάτης).
Σιγά - σιγά έτρεξαν κοντά του κι άλλοι διωγμένοι χριστιανοί και μέσα σε σύντομο χρόνο, δημιούργησε ένα μικρό, αλλά ισχυρό πολεμικό σώμα. Με βάση το βουνό Αλόϊδα του Λασιθίου, όπου είχε το λιμέρι του, καταδίωκε τους Τούρκους, τιμωρώντας την αδικία και την καταπίεση του κατακτητή. Έλαβε μέρος σαν αρχηγός, σ’όλες τις μάχες που έγιναν στους νομούς Λασιθίου και Ηρακλείου και έγινε ο φόβος και ο τρόμος των Τούρκων.
Το 1825 αφού καταπνίγηκε μια ακόμη επανάσταση των Κρητικών, αναγκάστηκε μαζί με πολλούς συντρόφους του να καταφύγει στη Στερεά Ελλάδα όπου και συνέχισε την πολεμική του δράση. Κλείστηκε στο Μεσολόγγι και κατά την ηρωϊκή έξοδο, τραυματίστηκε βαριά και ύστερα από παρα πολλές ταλαιπωρίες, κατέφυγε με τους συντρόφους του στη νήσο της Νάξου. Εκεί δούλευαν για να ζήσουν στα κτήματα ενός τσιφλικά ονόματι Λάσκαρη.
Τέλος, το 1846 ο οπλαρχηγός, ο γενναίος και ατρόμητος χαϊνης, πέθανε από τις κακουχίες και τα τραύματά του και τάφηκε στη Νάξο και στα κτήματα όπου δούλευε. Ο τάφος του δεν βρέθηκε ποτέ, παρά τις αναζητήσεις από τους απογόνους του.
Σήμερα, προς τιμήν του και για να μας θυμίζει τα κατορθώματά του, στέκει επιβλητικό το άγαλμά του στο κέντρο του χωριού του, δίπλα στο σχολείο και μας διδάσκει ότι οποιαδήποτε θυσία μας είναι μικρή, μπροστά στο μεγαλείο της πατρίδας μας.......
Συγγραφή: Γεώργιος Εμμ. Καζάνης
Πηγή.http://www.kritikoi.gr/main_

ΝΤΑΝΤΩΝΑΚΗ Φλέρυ

Η Φλέρυ Νταντωνάκη (Ελευθερία Παπαδαντωνάκη) γεννήθηκε στην Κρήτη το 1937 . Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, βρέθηκε στην Αμερική για να σπουδάσει Ιστορία και Φιλολογία. Τα πρώτα της βήματα στη σκηνή τα πραγματοποίησε στο Μπρόντγουεϊ. Τότε οι «New York Times» παραλλήλισαν το ταλέντο της με εκείνο της Μινέλι. Το 1965 κυκλοφόρησε από τη δισκογραφική εταιρία της Τζοάν Μπαέζ «Vanguard» ο δίσκος της «Flery», με λαϊκά τραγούδια των Παπαϊωάννου, Γαβαλά, Ατταλίδη και Καζαντζίδη. Το 1971 αντικατέστησε μια Αμερικανίδα τραγουδίστρια σ’ ένα αφιέρωμα στον Ζακ Μπρελ. Στο διάλειμμα αυτής της συναυλίας, χτύπησε την πόρτα του καμαρινιού της και της ζήτησε συνεργασία ο Μάνος Χατζιδάκις, που παρακολουθούσε τη συναυλία. Ο Μάνος Χατζιδάκις άκουγε για πρώτη φορά την Φλέρυ, μένοντας έκπληκτος από την υπέροχη φωνή της. Το 1972, η φωνή της Νταντωνάκη, μαζί με εκείνη του Δημήτρη Ψαριανού, άγγιζε τις πιο ευαίσθητες χορδές μας με την ερμηνεία της στον «Μεγάλο Ερωτικό» του Μάνου Χατζιδάκι.
Ακολούθησαν το 1975 ο «Καπετάν Μιχάλης», το 1977 «Οι γειτονιές του φεγγαριού» και το 1984 το «Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι».Στις 2 Φεβρουαρίου του 1980, η Φλέρυ Νταντωνάκη τραγούδησε για πρώτη φορά στην Ελλάδα αγγλόφωνα τραγούδια, τα οποία μεταδόθηκαν ραδιοφωνικά από το Γ.. Πρόγραμμα στις 10 Φεβρουαρίου. Οι μοναδικές ερμηνείες αποτυπώθηκαν στον δίσκο «Φλέρυ Νταντωνάκη: Η αιώνια εφηβεία της φωνής».
Το 1984 συμμετείχε, επίσης, στη «Νυχτερινή δοκιμασία» του Ηλία Λιούγκου και το 1986 στα «Τσιμεντένια τρένα» με τους «Τερμίτες». Το 1991 κυκλοφόρησαν τα «Λειτουργικά», ηχογραφήσεις των δοκιμών που έκαναν με τον Μάνο Χατζιδάκι την εποχή της γνωριμίας τους, ενώ το 1994 απέδωσε με εκπληκτικό τρόπο το τραγούδι «Μάνα μου και Παναγιά», σε στίχους Λειβαδίτη και μουσική Θεοδωράκη στον κύκλο τραγουδιών «Απονες Εξουσίες». Κουρασμένη από τα φώτα της σκηνής, επέλεξε έναν άλλο δρόμο. Μόνη «μέσα στη φοβερή ερημία του πλήθους» αποσύρθηκε στο δικό της κόσμο. Εξαίρεση, η μαγική βραδιά του 1985, που ανέβηκε στη σκηνή της Ρωμαϊκής Αγοράς, καθώς πείστηκε από την Δήμητρα Γαλάνη να τραγουδήσουν μαζί. Αναπαύθηκε δίπλα στον Μάνο Χατζιδάκι στην αττική γη στις 18 Ιουλίου 1998. Τα όνειρά της δεν ήταν από αυτά που εκτίθενται για να εισπράξουν χειροκροτήματα. Επέλεξε να τα νανουρίζει με την υπέροχη φωνή της, μόνη, ψιθυρίζοντάς τους τραγούδια και παραμύθια. Οσοι εξακολουθούν να μαγεύονται από τη βόλτα του φεγγαριού πάνω από τις γειτονιές μας, και όσοι μαγεύονται, ακόμα, από μια βόλτα όταν η πόλη, αποκαμωμένη, κοιμάται, ίσως ακούσουν, αν είναι τυχεροί, την Φλέρυ Νταντωνάκη μέσα στη νύχτα να συνομιλεί με τα αερικά. Η κόρη της Ζωή, τραγουδά όμορφα.. Καθημερινή 18/7/1998 "Πέθανε η Φλέρυ Νταντωνάκη σε ηλικία 60 χρονων." Μία αληθινή τραγουδίστρια, η Φλέρυ Νταντωνάκη, πέθανε τα ξημερώματα μετά από πολύμηνη μάχη με τον καρκίνο, σε ηλικία 60 χρόνων. Ο Μάνος Χατζιδάκις έλεγε για εκείνη ότι "είναι ανεπανάληπτη, δεν σκέφτεται το κοινό. Σκέφτεται τον απόλυτο έλεγχο της φωνής της και δίνεται ολόκληρη σε αυτό το κυνήγι της τελειότητας. Η Φλερυ Νταντωνάκη ήταν ίσως, η σπουδαιότερη φωνή της Ελλάδας. Δεν το ήξερε πως ήταν σπουδαία. Πεθαίνει στις 18 Ιουλίου του 1998, σε μια κλίνη του Νοσοκομείου Μεταξά, καταρρακωμένη και σε σύγχυση· χτυπημένη από τον καρκίνο ξεχασμένη πια από όλους, η είδηση πέρασε στα ψιλά των εφημερίδων.το μνήμα της βρίσκεται στο κοιμητήριο της Παιανίας, πλάι σ' αυτό του Μάνου Χατζιδάκι.
Πηγή. http://artpieceart.blogspot.gr